Kasım’da Yıldız Gözlemi: İki Numaralı Süper Ay, Bolca Meteor ve ‘Çıplak’ Satürn

“`html

Bu ay, gökyüzünde üç farklı meteor yağmurunun en yüksek noktasına ulaşması bekleniyor.

Bir grup ilginç karakter gökyüzünde harika bir gösteriye hazırlanıyor. İki (ya da belki üç!) ayrı meteor yağmuru, Ay’ın en muhteşem hali ve Satürn’ün ahlakları olmadan görünebildiği bu ay, yıldız gözlemi meraklıları için eşsiz bir deneyim sunacak.

5 Kasım: Tam Kunduz Süper Ay’ı

“Tam kunduz süper Ay’ı” ifadesi sıkça karşılaşılmasa da, bu Kasım’ın parlayan ikinci süper Ay’ı. Ay, bu süreçte yörüngeye yakınlaşarak büyüleyici bir görüntü sunacak. Bu da onu bir tür … Süper Ay haline getiriyor!

Gerçek bir süper Ay, yani Ay’ın tam dolunaya yakın bir konumda ve Dünya’ya en yakın noktasında olduğu durumu oldukça nadir görülüyor. Bu şekilde bu kelime, daha çok yer yüzeyine ya da ona yakın bir mesafedeki dolunayları ifade etmek için kullanılıyor. Bu, 2025 yılı sonunda peş peşe üç süper Ay gözleyeceğimizin ve Kasım’ın bu süper olayların zirve noktası olduğunun nedenidir.

Çiftçi Almanağı’na göre bu muhteşem süper Ay’ın tüm ihtişamı 5 Kasım saat 16:19’da gözlemlenebilecek. Kasım ayının Ay’ı, Kızılderili kültüründe birçok büyüleyici isimle anılmakta; bu isimler arasında Cree halkının “Nehirler Donmaya Başlıyor Ay’ı”, Haida’nın “Ayılar Uyuyor Ay’ı” ve Hopi’nin “Yavru Kartal Ay’ı” yer almakta.

5 Kasım’dan 12 Kasım’a: Taurid Meteor Yağmuru Zirvesi

Her yıl bu dönemde gözlemlenen Taurid Meteor Yağmuru, iki ayrı meteor yağmurundan oluşmakta: Kuzey ve Güney Taurid’ler. Kuzey Taurid’ler, 2004 TG10 adlı bir asteroitten gelen izlerken, Güney Taurid’ler ise 2P/Encke Kuyrukluyıldızı’nın bıraktığı izlerden oluşuyor. İki yağmur, aynı kozmik enkazın parçaları olma özelliği taşıdıkları için bu şekilde gruplandırılıyor bilim insanları tarafından düşünülmekte.

Güney Taurid’lerin 5 Kasım civarında zirveye ulaşması bekleniyor, ancak süper Ay’ın etkisi nedeniyle görünürlüğü azaltabilir. Bu durumda, Kuzey Taurid’ler daha iyi bir seçenek sunuyor ve gözlemleri için ideal bir fırsat yaratıyor.

Kuzey Taurid’lerde zirve 9 Kasım gecesi başlayacak ve 12 Kasım’ın ilk saatlerine kadar devam edecektir. Meteorların kökeni, Boğa takımyıldızı hizasında yer alıyor. NASA’ya göre, gözlemler için en iyi zaman, Boğa’nın gökyüzü üzerindeki yüksekliğinde gece yarısından sonraki saatlerdir.

Her iki yağmur da, parlak ve yavaş hareket eden ateş topları ile meşhurdur. Bu dönemde birçok meteorun gözlemlenmesi mümkündür.

17 Kasım’dan 19 Kasım’a: Leonid Meteor Yağmuru Zirvesi

Kasım ayının meteor yağmurları içinde bir diğer öne çıkan olay ise Leonid’ler’dir. Bu yağmur, ay ortasında üç gün boyunca zirve yapacak. Leonid’lerin kaynak noktası ise Aslan burcunda; özellikle Algieba ve Rasalas yıldızları arasında yer alıyor. Aslan, gece yarısına kadar çıkmayacak ve bu durum, 16 ve 17 Kasım gecelerinde birçok meteorun gözlemlenmesini sağlayabilir dikkat çekiyor.

Ancak dikkatli olmalısınız. Leonid’ler, Gişili Taurid’lerin aksine Dünya atmosferinden saatte yüz binlerce kilometre hızla geçen çok hızlı meteor yağmurlarıdır. Bu nedenle, Guinness Rekorlar Kitabı’nda “En Hızlı Meteor Yağmuru” olarak adlandırılıyorlar bilgilerine göre.

İyi haber; bu yılki tarihler dolunaydan iki hafta sonrasına denk geliyor, bu da Leonid gözlem etkinliği için elverişli koşullar sağlıyor. Ay, ince bir hilal şeklinde olacak ve bu da gösteriyinin net bir biçimde gözlemlenmesine engel olmayacak. Doğu yönüne bakarak Aslan’ı buluyoruz ve ardından ruhumuzdan bir dilek tutabiliriz.

23 Kasım: Satürn Halkası Huzursuzluğu

Satürn’ün en belirgin özelliği olan göz alıcı halkaları, tamamen su buzu bileşenlerinden oluşuyor ve gezegenin yörünge düzlemine şaşırtıcı bir biçimde dik konumlanmış. Satürn’den 6.900 kilometre uzakta başlayıp, 80.000 kilometreye kadar uzanıyorlar; ancak bazı noktalarında genişliği neredeyse 9 metreyi buluyor.

Bu ayda ise, Güneş Sistemi’nin en ilginç oluşumu olan Satürn’ün halkaları görünmeyecek. 23 Kasım’da, Dünya, halkaların düzlemine mükemmel bir şekilde hizaya girecek. Bu durum, just to see the planet’s gas-filled, bright glory without the rings when observed through a telescope.

Gözlemler için güneye bakın ve seviyenizi ufuktan 45° kadar yukarıya ayarlayın. Satürn tam olarak orada, Balıklar ve Kova takımyıldızları arasında gizleniyor.

Gözlemlere çıkarken her zaman dikkatinizi dağıtacak ışıklardan uzaklaşmayı ve karanlığa gözlerinizi alıştırmayı unutmayın.

Gelecek ay görüşmek dileğiyle!

Yazar: Tom Hawking/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Kasım’da Yıldız Gözlemi: İki Numaralı Süper Ay, Bolca Meteor ve ‘Çıplak’ Satürn makalesi ilk olarak Popular Science üzerinde yayınlanmıştır.

“`